Bizim yerimizde duran Oğul

Bugün okuyacağın bölüm: Matta 3, Markos 1, Luka 3. Aynı olayı üç Müjde kitabı yan yana anlatıyor. Kutsal Kitap'ı açmadan önce, bu yazıyla kısaca hazırlan.

Arka plan

Bugün ilk kez Markos kitabı'nı okuyoruz. Böylece dört Müjde kitab'ın dört merceği tamamlanıyor — Matta: Kral olan İsa, Markos: Hizmetkâr olan İsa, Luka: İnsan olan İsa, Yuhanna: Tanrı olan İsa. Birbirinden farklı görünen bu dört yüz, tek bir kişide buluşuyor.

Hikâye çölde başlıyor. Tanrı'nın sözünü ileten bir peygamberin olmadığı dört yüz yıllık sessizliğin ardından, Vaftizci Yahya ortaya çıkıp sesleniyor. O, daha önceki peygamberlerin önceden bildirdiği kişidir. Malaki "İşte habercimi gönderiyorum. Önümde yolu hazırlayacak" (Malaki 3:1) demiş, Yeşaya da "Rab'bin yolunu hazırlayın" (Yeşaya 40:3) diye seslenmişti. İşte o haberci — Mesih'ten önce gelip yolu açan öncü — Vaftizci Yahya'dır. Mesajı tek bir sözle özetlenebilir: "Tövbe edin." Tövbe, geri dönüp ters yöne yürümek, yüreğin yönünü değiştirmektir. İnsanlar onun önünde günahlarını itiraf edip Şeria Irmağı'nda vaftiz oluyor.

Ama Yahya, vaftiz olmaya gelen bazı kişileri — Ferisiler'i ve Sadukiler'i — tersine azarlıyor: "Ey engerekler soyu!" O dönemin dinî önderleri olan bu kişiler kurallara titizlikle uyuyordu, ama yaşayışları öyle değildi. Yahya diyor ki: "Kendi kendinize, 'Biz İbrahim'in soyundanız' diye düşünmeyin." Yahudi olarak doğmuş olmak, insanı kendiliğinden Tanrı'nın önünde kabul edilmiş kılan bir güvence değildir. Gerçek bir tövbe, yaşamın meyvesinde görünmelidir. Luka bunu çok somut yazıyor: vergi görevlilerine "Size buyrulandan çok vergi almayın", askerlere "Kaba kuvvetle ya da yalan suçlamalarla kimseden para koparmayın, ücretinizle yetinin" deniyor. Tövbe, gösterişli bir tören değil, günlük dürüstlükte görünen bir şeydi.

Derken beklenmedik bir şey oluyor: İsa, Yahya'ya gelip vaftiz olmak istiyor. Oysa vaftiz, günahını itiraf eden kişi içindi. Günahı olmayan biri neden vaftiz olsun? Yahya da şaşırıp O'nu vazgeçirmeye çalışıyor. İsa şöyle diyor: "Şimdilik buna razı ol! Çünkü doğru olan her şeyi bu şekilde yerine getirmemiz gerekir." (Matta 3:15) Günahı olduğu için değil, Tanrı'ya dönmek isteyen günahkârlarla kendini aynı yere koymak için o suya giriyor. Ve tam o anda gökler açılıyor, Kutsal Ruh güvercin gibi İsa'nın üzerine iniyor ve gökten Baba'nın sesi duyuluyor: "Sevgili Oğlum budur, O'ndan hoşnudum." (Matta 3:17) Baba, Oğul ve Kutsal Ruh — üçü bir arada beliriyor.

Vaftizden sonra İsa, Ruh tarafından çöle götürülüp denenmek üzere gidiyor (bu, yarınki bölüm) ve hemen ardından Celile'ye dönüp "Tövbe edin, Müjde'ye inanın" (Markos 1:15) diye çağrıda bulunarak hizmetine başlıyor. İlk öğrencilerini —Simun, Andreas, Yakup ve Yuhanna— çağırdığında, onlar ağlarını bırakıp hemen ardından gidiyor.

Luka, bütün bu anlatının sonuna uzun bir soy kütüğü ekler; İsa'nın soyunu Âdem'i de geçip Tanrı'ya kadar geriye götürür (Luka 3:23-38). Bu, İsa'nın bir efsane kahramanı değil, tarihte gerçekten yaşamış bir insan olduğunun kanıtıdır. Üstelik burada derin bir gerçek saklı: yalnızca Tanrı olsaydı ölemezdi, yalnızca insan olsaydı ölümü yenemezdi. Bu yüzden bizi kurtaracak olan, hem Tanrı hem insan olarak gelmeliydi. İsa Mesih işte böyle biridir.

Okurken şuna dikkat et

Okurken iki şeye dikkat et.

Birincisi, İsa'nın nerede durduğuna bak. O, en yüksek yere değil, günahkârların sıra sıra girdiği o su kıyısına, en aşağıya iniyor. Günahı olmadığı halde bizimle aynı yere geçiyor. Tanrı'nın Oğlu'nun bizim yanımıza, bizim yerimize gelmesi — işte bugünkü hikâyenin kalbi budur.

İkincisi, gökten duyulan o tek cümleyi aklında tutarak oku: "Sevgili Oğlum budur, O'ndan hoşnudum." Bu sözde iki eski peygamberlik sözü iç içe geçmiş. "Oğlum" hüküm süren bir Kral'ı gösterir (Mezmur 2:7); "O'ndan hoşnudum" ise hizmet eden, acı çeken bir kulu gösterir (Yeşaya 42:1). İsa hem Kral hem de kul olarak geldi. Üstelik Kutsal Ruh'un güvercin gibi inmesi, yaratılışın en başında suların üzerinde dalgalanan o Ruh'u hatırlatıyor (Yaratılış 1:2). Markos'un sık kullandığı "hemen" ve "başlangıç" sözcükleri de öyle — Tanrı'nın İsa'da yeni bir başlangıç açtığının işareti.

Bir dakika duralım. İsa'nın vaftiz olduğu bu sahnede Baba, Oğul ve Kutsal Ruh birlikte görünür — gökten seslenen Baba, sudan çıkan Oğul ve güvercin gibi inen Kutsal Ruh (Matta 3:16-17). Bu sahneyle ilk kez karşılaşıyorsan, bu sana "üç tanrıya" inanmak gibi gelebilir. Ama Kutsal Kitap baştan sona Tanrı'nın tek olduğunu açıkça bildirir: "Dinle, ey İsrail! Tanrımız RAB tek RAB'dir" (Yasa'nın Tekrarı 6:4). Hristiyan inancı üç tanrıya değil, tek bir Tanrı'ya dayanır: tek olan Tanrı, öz varlığında ezelden beri Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olarak var olur. Şimdi her şeyi anlamasan da sorun değil; Müjde'yi okudukça yavaş yavaş göreceksin.

Aklında taşıyacağın sorular

Bölümü okurken şu soruları aklında taşı.

1. Yahya soy ya da dinî geçmiş değil, "tövbeye yaraşır meyve" istedi; vergi görevlilerine ve askerlere çok somut, günlük bir dürüstlükten söz etti. Şu an senin imanın, sözlerinin ya da dinî davranışlarının ötesinde, günlük yaşamında hangi değişimle görünüyor?

2. İsa daha hiçbir hizmete başlamamışken, gök önce "Sen benim sevgili Oğlum'sun" diye sesleniyor — bir şey başarmadan önce verilen bir sevgi bu. Sen bu sevgiyi 'bir şeyi iyi yaptığında kazanılan' bir şey olarak mı görüyorsun, yoksa 'önceden verilmiş' bir şey olarak mı alıyorsun?

Okuma

Şimdi Matta 3, Markos 1, Luka 3 bölümlerini kendi Kutsal Kitabından yavaşça oku. Aynı olayı üç bakışla aydınlattıkları için acele etme; bir kez okuduktan sonra bir kez daha oku.