Üstlüğünü bir yana koyup ihanet edenin ayaklarını bile yıkayan Rab

Bugün okuyacağın bölüm: Luka 22 ve Yuhanna 13. Kutsal Kitap'ı açmadan önce, bu yazıyla kısaca hazırlan.

Arka plan

Bugünden 46. güne kadar İsa'nın çilesi ve dirilişini birlikte takip edeceğiz. Dün Matta 26 ve Markos 14 ile aynı geceyi gördük; bugün Luka ve Yuhanna'nın o geceyi nasıl aktardığını okuyacağız. İki İncil farklı anlara odaklanır ve aynı gecenin anlamını her biri kendi yöntemiyle aktarır.

Yuhanna 13, o akşamı bambaşka bir anla açar. "Fısıh Bayramı'ndan önceydi. İsa, bu dünyadan ayrılıp Baba'ya gideceği saatin geldiğini biliyordu. Dünyada kendisine ait olanları hep sevmişti; sonuna kadar da sevdi" (Yu 13:1). Yuhanna bu tek cümleyle o gecenin tüm anlamını önceden duyurur. Ardından İsa akşam yemeğinde kalktı, üstlüğünü bir yana koydu, bir havlu alıp beline doladı; bir leğene su doldurup öğrencilerinin ayaklarını yıkamaya başladı (Yu 13:4-5). Ayak yıkamak, o dönemde en adi kölelere düşen işti. Yahudi kölelere bile bu işi yaptırmak zorunda değildin. "Öğretmen ve Rab" denen biri bu işi yapmak için eğildi.

Petrus kabul etmedi. "Ya Rab, ayaklarımı sen mi yıkayacaksın?" (Yu 13:6). İsa'nın yanıtı kararlıydı: "Yıkamazsam yanımda yerin olmaz" (Yu 13:8). Buradaki "yer" basit bir yakınlık değil. Tanrı'nın egemenliğini birlikte miras almak, sonsuzluğa dek İsa'nın yanında bulunmak demektir. Ve İsa, ihanet edecek kişinin kim olduğunu önceden bilmesine rağmen (Yu 13:2, 11), Yahuda'nın ayaklarını da yıkadı. Yahuda lokmayla birlikte dışarı çıktı. "Gece olmuştu" (Yu 13:30). Işık olan İsa'nın yanından ayrılan o an, Yahuda karanlığa yürümüştü.

Luka 22 aynı akşamın başka bir anını aktarır. Son Akşam Yemeği'nde öğrenciler arasında "aralarında hangisinin en üstün sayılacağı konusunda bir çekişme oldu" (Lk 22:24). İsa kendi bedenini ve kanını vereceğini duyurduğu sofradan hemen sonra. İsa dünyanın düzenini ve Tanrı'nın egemenliğini karşı karşıya koydu ve şöyle dedi: "Oysa ben aranızda hizmet eden biri gibi oldum" (Lk 22:27). Egemenliğini inkâr etmedi. Egemenliğinin hizmetle ifade edildiğini bizzat gösterdi.

Yemekten sonra İsa Petrus'a sessizce şunu söyledi: "Simun, Simun, Şeytan sizleri buğday gibi kalburdan geçirmek için izin almıştır. Ama ben, imanını yitirmeyesin diye senin için dua ettim. Geri döndüğün zaman kardeşlerini güçlendir" (Lk 22:31-32). Petrus "Seninle zindana da, ölüme de gitmeye hazırım" diye yanıtladı. Sonucunu biliyoruz. Yine de İsa'nın duası Petrus'un imanını korudu ve onu tekrar ayağa kaldırdı. İsa bugün de O'nun aracılığıyla Tanrı'ya yaklaşanlar için hep yaşamakta ve aracılık etmektedir (İbr 7:25).

Okurken şuna dikkat et

Yuhanna ayak yıkamayı, Luka öğrencilerin büyüklük tartışmasını ve hizmet öğretisini kaydetti. Bu iki an farklı açılardan aynı yönü gösteriyor. Öğrenciler büyük olmak istedi, İsa eğildi. Yuhanna 13'ü okurken, üstlüğünü bir yana koyup havluyu beline dolayan İsa'nın bu görüntüsünün birkaç gün sonra çarmıhta elbiseleri elinden alınacak o görüntüyle nasıl bağlandığına dikkat et. Ayak yıkama, çarmıhın habercisiydi.

Yahuda'nın ayaklarının da yıkandığını fark et. Yuhanna, İsa'nın ihanet edecek kişinin kim olduğunu "önceden" bildiğini iki kez vurgular (Yu 13:2, 11). Bilerek Yahuda'nın ayaklarına da eğildi. "Sonuna kadar da sevdi" (Yu 13:1) ifadesindeki "sonuna kadar" bu sevginin eksiksiz biçimini anlatır. İhanet edecek birinin ayaklarını bile yıkamak, o sevginin somut yüzüydü. Yeni buyruk — "Size yeni bir buyruk veriyorum: Birbirinizi sevin. Sizi sevdiğim gibi siz de birbirinizi sevin" (Yu 13:34) — bu yüzden yeni. Artık ölçü kendinizi sevmeniz kadar değil; çarmıhı göze alan bu sevgi kadar.

Bir dakika duralım.

İslam'da Tanrı'nın önünde her insanın "kul" (عبد, abd) olduğu öğretilir. Peygamberler de dahil, hepsi Tanrı'nın kullarıdır. Kutsal Kitap'ta da bu dil var. İsa kendini "hizmet eden" biri olarak tanımladı (Lk 22:27). Yuhanna ise bir şey ekler: Bu hizmet edenin aynı zamanda "Öğretmen ve Rab" olduğunu (Yu 13:13). Rab olan biri kul konumuna indi — işte o gecenin özü budur. Tanrı'nın egemenliğinde güç, hükmetmekle değil hizmetle kendini gösterir. Ve bu görüntü birkaç gün sonra çarmıhta doruk noktasına ulaşacak.

Aklında taşıyacağın sorular

Bölümü okurken şu soruları aklında taşı.

1. Petrus başta İsa'nın ayaklarını yıklamasını reddetti. Şu an hayatında İsa'dan almayı reddettiğin bir alan var mı? Bu ret arkasında ne yatıyor olabilir?

2. İsa ihanet edecek kişinin ayaklarını bile yıkadı. Hayatında hizmet etmesi en zor gelen kişi kim?

Okuma

Şimdi Luka 22 ve Yuhanna 13'ü kendi Kutsal Kitabından yavaşça oku. Acele etme; bir kez okuduktan sonra bir kez daha oku.